Vùng đệm với diện tích là 8.000 ha bao gồm phần còn lại của Cồn Ngạn, toàn bộ Bãi Trong và diện tích tự nhiên của 5 xã: Giao Thiện, Giao An, Giao Lạc, Giao Xuân và Giao Hải.

Tháng 1/1989, Khu đất ngập nước Xuân Thuỷ (VQG) được công nhận là khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam theo công ước quốc tế. Năm 1995,  Bộ Lâm nghiệp (Nay là Bộ Nông nghiệp và PTNT) phê chuẩn thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Xuân Thuỷ và năm 2003 được Chính phủ phê duyệt chuyển hạng từ Khu bảo tồn thiên nhiên thành Vườn Quốc gia.

VQG là khu đất ngập nước ven biển với hệ sinh thái đa dạng sinh học cao, là nơi cư trú của gần 220 loài chim (trong đó có 9 loài ở trong danh sách đỏ), 110 loài thực vật bậc cao và 500 loài động thực vật thuỷ sinh. Đây cũng là khu vực tập trung nhiều loài hải sản có giá trị kinh tế như ngao, tôm, cá, cua, hàu.

Xã Giao Xuân
Với dân số khoảng 10.000 người (hơn 2.000 hộ gia đình), xã Giao Xuân là một trong năm xã vùng đệm của Vườn Quốc gia.

Người dân nơi đây sống chủ yếu dựa vào các nguồn lợi ven biển và nguồn thu nhập chính từ các hoạt động nuôi trồng thuỷ sản nhuyễn thể hai mảnh vỏ (ngao/vạng).

Hơn 70% số phụ nữ của Giao Xuân tham gia các hoạt động khai thác (bắt cá, sò, cua, tôm...) và nuôi trồng thuỷ sản (ngao/vạng). Các hoạt động này đã và đang gây áp lực lớn đối với tài nguyên môi trường của khu vực.